Het omgevingsrecht is een bijzonder deel van het bestuursrecht. Het omvat de regels over het beschermen en gebruiken van de fysieke leefomgeving.
Sand Legal biedt u gespecialiseerde en strategische bijstand bij juridische problemen over onder meer de onderstaande omgevingsrechtelijke onderwerpen.
Het omgevingsplan bevat gemeentelijke regels over activiteiten die gevolgen (kunnen) hebben voor de fysieke leefomgeving. Het bevat onder meer de regels die nodig zijn voor een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Het omgevingsplan bepaalt daarmee welke activiteiten en ontwikkelingen op welke locaties zijn toegestaan.
In het omgevingsplan ligt bijvoorbeeld vast waar woonwijken, bedrijventerreinen, winkelgebieden, agrarische activiteiten en wegen zijn toegestaan en waar niet. Het omgevingsplan wordt vaak gewijzigd om nieuwe activiteiten en ontwikkelingen mogelijk te maken. De inrichting van de fysieke leefomgeving verandert immers voortdurend als gevolg van veranderende maatschappelijke en individuele behoeften.
De overheid kan onroerende zaken onteigenen in het algemeen belang van het ontwikkelen, gebruiken of beheren van de fysieke leefomgeving. Zo kan onteigening nodig zijn voor het realiseren van een woonwijk of bedrijventerrein of de aanleg van een weg of andere infrastructuur.
De eigenaar van een onroerende zaak die wordt onteigend, heeft recht op een schadeloosstelling. De schade die hij rechtstreeks en noodzakelijk lijdt door de onteigening moet volledig worden vergoed. Ook diverse andere personen met een recht ten aanzien van de onroerende zaak (zoals huurders en pachters) hebben recht op een schadeloosstelling.
Als de overheid van plan is een gebied in de toekomst te ontwikkelen (bijvoorbeeld tot een woonwijk of bedrijventerrein), dan kan zij onder voorwaarden een voorkeursrecht op onroerende zaken in dat gebied vestigen. Zo’n voorkeursrecht heeft tot gevolg dat de eigenaar eerst de betreffende overheid in de gelegenheid moet stellen de onroerende zaak te kopen, als de eigenaar deze wil verkopen.
Als de eigenaar en de overheid het niet eens worden over de koopprijs, kunnen zij de rechtbank verzoeken een oordeel over de prijs te geven. Als de eigenaar in strijd met het voorkeursrecht zijn onroerende zaak toch aan een ander verkoopt, dan kan de overheid de rechtbank verzoeken de verkoop nietig te verklaren. Dat geldt ook voor andere juridische constructies dan verkoop.
Het omgevingsrecht omvat veel regels die het milieu beschermen. Zij reguleren activiteiten die bijvoorbeeld geluidhinder, geurhinder, luchtverontreiniging, bodemverontreiniging, waterverontreiniging, brand en/of explosies kunnen veroorzaken.
Het omgevingsrecht omvat ook regels die de natuur beschermen. Zij reguleren activiteiten die negatieve gevolgen voor natuurgebieden en wilde dieren en planten kunnen hebben.
Bij zulke activiteiten valt te denken aan tal van bedrijfsmatige activiteiten (zoals industriële en agrarische activiteiten), maar ook aan de aanleg en het gebruik van wegen en andere infrastructuur.