Het bestuursrecht is een breed en divers rechtsgebied, doordat de overheid over veel aspecten van het maatschappelijke leven regels stelt.
Sand Legal biedt u gespecialiseerde en strategische bijstand bij juridische problemen over onder meer de onderstaande bestuursrechtelijke onderwerpen.
Bij overtredingen van de wet kunnen bestuursorganen daartegen meestal handhavend optreden. Zulke bestuursorganen zijn bijvoorbeeld ministers, colleges van gedeputeerde staten, colleges van burgemeester en wethouders, de RDW en de Autoriteit Persoonsgegevens.
Vaak kunnen zulke bestuursorganen bij een overtreding een last onder dwangsom of een last onder bestuursdwang opleggen. Zulke lasten zijn zogenaamde ‘herstelsancties’ en zijn gericht op het beëindigen van een overtreding en/of het voorkomen van een herhaling van de overtreding. Soms kunnen zij aan een overtreder ook een bestuurlijke boete opleggen vanwege een overtreding. Een bestuurlijke boete is een zogenaamde ‘bestraffende sanctie’. Soms kan bij een overtreding ook een vergunning of andere soort overheidstoestemming worden ingetrokken.
De overheid neemt besluiten, vaardigt regelgeving uit en treft feitelijke maatregelen. Soms zijn die besluiten, regelgeving en maatregelen in strijd met het recht en dus onrechtmatig. Dan is sprake van een onrechtmatige overheidsdaad. Voorbeelden daarvan zijn een vergunning die onrechtmatig is geweigerd en een last onder dwangsom of bestuursdwang die ten onrechte is opgelegd. Burgers en bedrijven kunnen daardoor schade lijden. De overheid moet die schade onder bepaalde voorwaarden geheel of gedeeltelijk aan hen vergoeden.
Voor het recht op schadevergoeding jegens de overheid zijn niet alleen de algemene regels van het aansprakelijkheidsrecht van belang, maar ook staats- en bestuursrechtelijke regels en beginselen. Die combinatie maakt de aansprakelijkheid van de overheid voor schade een complexe materie.
Ook als besluiten, regelgeving en feitelijke maatregelen van de overheid niet in strijd zijn met het recht en dus rechtmatig zijn, kunnen burgers en bedrijven daardoor schade lijden. Als deze schade uitgaat boven het normale maatschappelijke risico en een burger of bedrijf in vergelijking met anderen onevenredig zwaar treft, moet de overheid die schade in beginsel ook (gedeeltelijk) vergoeden. Die vergoeding heet ‘nadeelcompensatie’.
Burgers en bedrijven kunnen bijvoorbeeld recht hebben op nadeelcompensatie, als zij omzet mislopen of de waarde van hun onroerende zaken daalt door de aanleg of het onderhoud van infrastructuur (zoals wegen, spoorlijnen en dijken). Ook kunnen zij bijvoorbeeld recht hebben op nadeelcompensatie, als zij schade lijden door het intrekken van hun vergunning of het wijzigen van een omgevingsplan of verordening.
Het EU-recht en het EVRM hebben grote invloed op het bestuursrecht. Het recht op een eerlijk proces, het recht op respect voor de woning, het recht op bescherming van persoonsgegevens, het recht op eigendom, het vrije verkeer van diensten en goederen, EU-verordeningen en EU-richtlijnen bepalen steeds meer de inhoud van het Nederlandse bestuursrecht. Enerzijds stellen zij grenzen aan de inhoud die nationale regels mogen hebben. Anderzijds schrijven zij juist ook vaak voor welke inhoud nationale regels moeten hebben. Rechtstreeks werkende EU-verordeningen vervangen soms zelfs nationale regels.
Het Europese recht beïnvloedt tal van bijzondere delen van het bestuursrecht, zoals het omgevingsrecht, verkeersrecht, belastingrecht en vreemdelingenrecht. Vaak is sprake van een complexe wisselwerking.